Dziecko oddycha przez usta. Czy ma to znaczenie dla mowy?

Jedno zdjęcie z otwartą buzią nie mówi jeszcze wiele. Warto sprawdzić, czy usta są otwarte podczas spokojnej zabawy, oglądania książki i snu. Zwróć też uwagę na chrapanie, częste budzenie się, suchość w ustach po nocy i stale zatkany nos.

Takie obserwacje dobrze zapisać przed wizytą. Pomogą pediatrze, laryngologowi i logopedzie zobaczyć cały obraz, zamiast oceniać dziecko tylko przez kilka minut w gabinecie.

Oddychanie przez usta może mieć różne przyczyny. Czasem problemem jest niedrożny nos, powiększony migdałek, alergia albo nawyk, który pozostał po dłuższej chorobie. Logopeda nie powinien obiecywać, że kilka ćwiczeń zamknie usta, zanim zostanie sprawdzona drożność dróg oddechowych.

Jeżeli oddychanie nosem jest utrudnione, najpierw potrzebna jest ocena lekarska. Dopiero później można rozsądnie planować pracę nad pozycją języka, domykaniem warg, żuciem, połykaniem i wymową.

Sposób oddychania łączy się z tym, jak w spoczynku układają się wargi i język. Jeżeli język często leży nisko albo wsuwa się między zęby, może to towarzyszyć trudnościom z wymawianiem części głosek. Nie oznacza to jednak, że u każdego dziecka przyczyna będzie taka sama.

Podczas konsultacji logopeda ogląda pozycję spoczynkową, sposób połykania i pracę narządów mowy. W razie potrzeby współpracuje z laryngologiem, ortodontą, pediatrą lub fizjoterapeutą. Taki plan jest bezpieczniejszy niż ćwiczenie jednego objawu w oderwaniu od reszty.

Nie należy zaklejać dziecku ust na noc bez oceny lekarskiej. Nie warto też zmuszać go do ciągłego zaciskania warg ani wykonywać przypadkowych ćwiczeń znalezionych w krótkim filmie. Jeżeli nos nie jest drożny, takie działania mogą być nieprzyjemne i nie rozwiązują przyczyny.

Bezpiecznie można dbać o nawodnienie, higienę nosa zgodnie z zaleceniami lekarza i notować sytuacje, w których problem się nasila. Resztę warto dobrać po zbadaniu dziecka.

Przy stale zatkanym nosie, chrapaniu lub niespokojnym śnie zacznij od pediatry albo laryngologa. Jeżeli oprócz otwartej buzi widzisz wsuwanie języka między zęby, trudności z połykaniem lub niewyraźną mowę, warto równolegle umówić konsultację logopedyczną.

Logopeda może ocenić dziecko w gabinecie albo w domu. W znanym otoczeniu łatwiej czasem zobaczyć naturalną pozycję buzi podczas zabawy, jedzenia i rozmowy.